Damla sulamada dönüm başına debi ve basınç hesabı

Damla sulama sistemi kurmadan önce iki değer belirlenir: dönüm başına su debisi (saatte kaç metreküp su gerektiği) ve çalışma basıncı (kaç bar). Bu iki değer pompanın gücünü, boru çapını ve aynı anda kaç dönümün sulanabileceğini belirler.

1. Damla debisi nasıl hesaplanır?

Bir damla hattının debisi, üzerindeki damlatıcı sayısı ile her damlatıcının debisinin çarpımıdır:

Metre başına debi (L/saat) = (1 ÷ damlatıcı aralığı [m]) × damlatıcı debisi (L/saat)

Örnek: damlatıcı aralığı 33 cm (0,33 m), damlatıcı debisi 2 L/saat ise:

• Metrede damlatıcı sayısı = 1 ÷ 0,33 = 3 adet
• Metre başına debi = 3 × 2 = 6 L/saat/m

1 dönüm (1000 m²) tarlada sıra arası 70 cm ise toplam damla borusu uzunluğu yaklaşık 1.400 metredir. Buna göre dönüm debisi:

1.400 m × 6 L/saat/m = 8.400 L/saat = 8,4 m³/saat/dönüm

2. Dönüm başına debi tablosu

Sıra arası 70 cm (dönümde ~1.400 m boru) kabulüyle:

3. Çalışma basıncı

Her sistem farklı basınçta çalışır. Basınç düşükse hattın sonundaki bitkiler az su alır; yüksekse damlatıcı ve bağlantılar zorlanır.

4. Boru çapı ve pompa seçimi

Ana hattın çapı, taşıyacağı debiye göre seçilir. Aşağıdaki değerler PE100 boruda 1,5 m/s akış hızı esas alınarak hesaplanmıştır:

Pompa, hesaplanan debiyi sistemin çalışma basıncında karşılamalıdır. Örnek tarlada dönüm başına 8,4 m³/saat gerektiğinden, 4 dönümü aynı anda sulamak için pompanın 1,5 bar basınçta ~34 m³/saat vermesi gerekir. Pompa yetmiyorsa tarla bloklara bölünüp sırayla sulanır.

Sık sorulan sorular

1 dönüm damla sulama saatte kaç m³ su ister? 33 cm aralık ve 2 L/saat damlatıcı ile ~8,4 m³/saat. Damlatıcı debisi 4 L/saat olursa ~16,8 m³/saat.

Basınç düşük olursa ne olur? Hattın başındaki damlatıcılar çok, sonundaki az su verir; sulama dengesizleşir. Uzun hatlarda basınç ayarlı (kompanse) damlatıcı hattın her yerinde eşit debi sağlar.

İlgili ürünler: yassı damlama borusu · damlatıcılar · PE100 ana hat borusu